ΜΗΝΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ

Η τροφική αλλεργία είναι η πάθηση κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα ενός ατόμου αντιδρά μη-φυσιολογικά στην κατανάλωση συγκεκριμένων τροφών, σε μια προσπάθεια απόρριψης της τροφής την οποία θεωρεί επιβλαβή για την υγεία του ατόμου.

Η συγκεκριμένη αλλεργική αντίδραση προκύπτει λόγω της αντίδρασης του ανοσοποιητικού συστήματος προς τις συγκεκριμένες πρωτεΐνες τροφίμων, οι οποίες γενικά είναι αβλαβείς και δεν προκαλούν προβλήματα στους περισσότερους ανθρώπους. Στις ΗΠΑ, κάθε 3 λεπτά ένα άτομο εισάγεται στο νοσοκομείο λόγω αλλεργικής αντίδρασης σε συγκεκριμένο φαγητό. Οι προσπάθειες υιοθέτησης μιας εθνικής πρωτοβουλίας ευαισθητοποίησης που να αφορά τις τροφικές αλλεργίες, ξεκίνησαν πριν δεκαετίες από γονείς και συγγενείς ασθενών, οι οποίοι ανησυχούσαν λόγω της έλλειψης ερευνητικής προόδου στον τομέα των τροφικών αλλεργιών. Ο Μήνας Κοινωνικής Ευαισθητοποίησης για τις Τροφικές Αλλεργίες καθιερώθηκε το 1998 και γιορτάζεται κάθε Μάιο, με σκοπό την αύξηση της ευαισθητοποίησης και της ενημέρωσης του κοινού γύρω από το θέμα των τροφικών αλλεργιών, καθώς και την υποστήριξη των ατόμων που επηρεάζονται από τροφικές αλλεργίες. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι τα άτομα που επηρεάζονται από τροφικές αλλεργίες ανέρχονται στα 250 εκατομμύρια παγκοσμίως.

Εφόσον δεν υπάρχει συγκεκριμένη θεραπεία για τις τροφικές αλλεργίες, ο μοναδικός τρόπος διαχείρισης τους επιτυγχάνεται μέσω της αποφυγής των συγκεκριμένων φαγητών που προκαλούν την αλλεργική αντίδραση στο κάθε άτομο, ή μέσω της άμεσης αναγνώρισης των συμπτωμάτων της συγκεκριμένης αλλεργικής αντίδρασης, ώστε να αντιμετωπιστεί έγκαιρα. Μερικά από τα συμπτώματα μιας αλλεργικής αντίδρασης είναι το αίσθημα μυρμηγκιάσματος στο στόμα, το πρήξιμο του προσώπου ή άλλων περιοχών του σώματος, και η δύσπνοια. Ωστόσο, παραμένει άγνωστο τι προκαλεί το ανοσοποιητικό σύστημα να εκλαμβάνει λανθασμένα ακίνδυνες πρωτεΐνες ως απειλή. Παράγοντες που συμβάλλουν στον αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης μιας τροφικής αλλεργίας είναι το οικογενειακό ιστορικό, καθώς και άλλες αλλεργικές παθήσεις, όπως το έκζεμα. Σε περιπτώσεις που κάποιο μέλος της οικογένειας έχει ήδη διαγνωσθεί με κάποια αλλεργική πάθηση, τότε οι πιθανότητες ανάπτυξης μιας τροφικής αλλεργίας είναι περισσότερες, αλλά τo ερέθισμα που πυροδοτεί την αλλεργική αντίδραση ενδέχεται να διαφοροποιείται.

Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), η συχνότητα εμφάνισης τροφικών αλλεργιών έχει αυξηθεί κατά 50%, μεταξύ των ετών 1997 και 2011. Παράλληλα, η συχνότητα εμφάνισης των τροφικών αλλεργιών φαίνεται να σημειώνει ιδιαίτερη αύξηση ανάμεσα σε παιδιά ηλικίας κάτω των 18 ετών. Δεν υπάρχει ξεκάθαρη εξήγηση ως προς το γιατί τα ποσοστά των τροφικών αλλεργιών αυξάνονται, ωστόσο υπάρχουν θεωρίες που υποδεικνύουν τη ρύπανση, τις διατροφικές αλλαγές, καθώς και τη μειωμένη έκθεση σε μικρόβια, με αποτέλεσμα την αποδυνάμωση του ανοσοποιητικού μας συστήματος. Επιπρόσθετα, περισσότερα περιστατικά με τροφικές αλλεργίες καταγράφονται με την πάροδο του χρόνου καθώς η κοινωνία αποκτά καλύτερη επίγνωση σχετικά με τις τροφικές αλλεργίες και τη διάγνωσή τους.

Άτομα με τροφικές αλλεργίες καθώς και οι οικογένειές τους, επιβαρύνονται με οικονομικές και ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις. Το ετήσιο κόστος για τη φροντίδα παιδιών με τροφικές αλλεργίες στις ΗΠΑ, υπολογίζεται στα 25 δισεκατομμύρια δολάρια. Μερικές από τις ψυχοκοινωνικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα άτομα αυτά, είναι οι περιορισμένες δραστηριότητες εκτός σπιτιού, η κοινωνική απομόνωση, η κατάθλιψη, οι κρίσεις πανικού και το άγχος. Επίσης, η ανεπάρκεια διαθέσιμων θεραπειών είναι ακόμη ένας παράγοντας που συμβάλλει στην πρόκληση άγχους στα άτομα με τροφικές αλλεργίες και τις οικογένειές τους.

Για τη διάγνωση μιας τροφικής αλλεργίας, απαιτείται η πραγματοποίηση εξειδικευμένης εξέτασης από αλλεργιολόγο. Υπάρχουν διαφορετικές μέθοδοι εξέτασης που εφαρμόζονται, ανάλογα με την περίπτωση. Η πιο κοινή μέθοδος εξέτασης για τροφικές αλλεργίες είναι η δερματική δοκιμασία δια νυγμού, τσιμπήματος (skin prick test). Η συγκεκριμένη μέθοδος εφαρμόζεται σε περιπτώσεις αλλεργιογόνων τα οποία έχουν άμεση απόκριση. Κατά την μέθοδο αυτή, ο γιατρός τοποθετεί στην επιφάνεια του δέρματος του ασθενή μικρά σταγονίδια που περιέχουν πιθανά αλλεργιογόνα και στη συνέχεια διενεργεί ένα νυγμό (ελαφρύ τρύπημα) στο δέρμα, προκειμένου οι ουσίες αυτές να διαπεράσουν την εξωτερική επιφάνεια της επιδερμίδας. Εάν υπάρχει αλλεργική αντίδραση, το δέρμα ενδέχεται να φουσκώσει και να κοκκινίσει. Για τις περιπτώσεις αλλεργιογόνων με καθυστερημένη απόκριση, χρησιμοποιείται η μέθοδος της επιδερμικής δοκιμασίας. Κατά την επιδερμική δοκιμασία, ο γιατρός τοποθετεί στην πλάτη του ασθενή μικροσκοπικά κύπελλα που περιέχουν μικρές ποσότητες καθαρού φαγητού και τα αφήνει εκεί επί 48 ώρες. Στις περιπτώσεις όπου οι εξετάσεις δέρματος δεν είναι αποτελεσματικές, θεωρούνται μη ασφαλείς, ή δεν διατίθενται για συγκεκριμένα αλλεργιογόνα, τότε η εξέταση αίματος αποτελεί τη μόνη επιλογή. Κατά την εξέταση αίματος, ο γιατρός ελέγχει το δείγμα αίματος για αντισώματα που παράγονται από το ανοσοποιητικό μας σύστημα έναντι πολλαπλών πιθανόν αλλεργιογόνων.

Άτομα τα οποία έχουν διαγνωσθεί με τροφική αλλεργία αλλά και οι οικογένειές τους, έχουν να αντιμετωπίσουν αρκετές προκλήσεις. Ο οργανισμός «Έρευνα και Εκπαίδευση για τις Τροφικές Αλλεργίες» (FARE) των ΗΠΑ είναι ένας από τους μεγαλύτερους μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς που ειδικεύεται στην αύξηση της ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης του κοινού σχετικά με τις τροφικές αλλεργίες. Ο εν λόγω οργανισμός ιδρύθηκε το 1991, όταν ακόμη ο τομέας των τροφικών αλλεργιών δεν λάμβανε καμία δημόσια ή ιδιωτική υποστήριξη. Καθώς δεν υπάρχει θεραπεία για τις τροφικές αλλεργίες, η αύξηση ευαισθητοποίησης σχετικά με τα πρώιμα σημάδια, τη διάγνωση και τα προληπτικά μέτρα τους, είναι καίριας σημασίας για τη βελτίωση της ιατρικής περίθαλψης των ατόμων με τροφικές αλλεργίες, αλλά και για την υποστήριξη των ατόμων που τους παρέχουν φροντίδα.

Τα Κλινικά Εργαστήρια της NIPD Genetics προσφέρουν ένα ευρύ φάσμα εξετάσεων αίματος για τον εντοπισμό διαφορετικών τροφικών αλλεργιογόνων, συμπεριλαμβανομένων των πιο κοινών αλλεργιογόνων, όπως είναι το γάλα, οι ξηροί καρποί, και τα οστρακοειδή, καθώς επίσης και για λιγότερο κοινά αλλεργιογόνα, όπως είναι το ακτινίδιο, η μπανάνα και οι γαρίδες, ανάμεσα σε άλλα πολλά. Τα υπερσύγχρονα κλινικά εργαστήρια της NIPD Genetics βρίσκονται σε βολικές τοποθεσίες, σε όλες τις πόλεις της Κύπρου. Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε την ιστοσελίδα www.nipdlabs.com.cy

Το περιεχόμενο του άρθρου προορίζεται μόνο για εκπαιδευτικούς σκοπούς και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο για τη λήψη ιατρικής συμβουλής.